‘900 woningen in één jaar: Eindhoven groeit razendsnel’

Marieke Franken is directeur van Woonbedrijf, een van de woningcorporaties in de regio Eindhoven. Jaarlijks realiseert Woonbedrijf indrukwekkende aantallen woningen: vorig jaar zelfs bijna 900. Maar hoe zorg je ervoor dat deze groei van de regio niet ten koste gaat van de betaalbaarheid en leefbaarheid voor iedereen? We spreken Marieke Franken over deze belangrijke uitdagingen en oplossingen in deze dynamische regio.

Kun je iets meer vertellen over jullie cijfers en doelstellingen?

‘De gemeente Eindhoven heeft de ambitie om de komende jaren 40.000 woningen toe te voegen. Wij beheren momenteel ongeveer 34.000 woningen, verspreid over Eindhoven, Helmond, Veldhoven en omliggende dorpen. Jaarlijks bouwen we gemiddeld zo’n 600 nieuwe woningen, vorig jaar bereikten we zelfs een piek met bijna 900 nieuwbouwwoningen. Daarnaast renoveren we jaarlijks zo’n 700 woningen. Dat is een flinke opgave, maar ook een prestatie waar we trots op zijn.’

Wat zie jij als de grootste uitdaging voor Woonbedrijf in de regio Eindhoven?

‘De Brainport-regio is booming, en dat zorgt voor een flinke druk op de woningmarkt. De grootste uitdaging voor ons is het betaalbaar houden van woningen, ondanks de enorme groei en stijgende bouwkosten. We proberen een evenwicht te vinden tussen nieuwbouw en het slim benutten en verbeteren van bestaande woningen, zodat betaalbaarheid gegarandeerd blijft.’

Hoe lukt het jullie om zo snel zoveel woningen te realiseren?

‘Het heeft vooral te maken met goede samenwerking en een praktische aanpak. We zijn van gemiddeld 200 nieuwbouwwoningen per jaar naar ongeveer 600 woningen gegaan. Dit vereist een intensieve samenwerking met gemeenten en bouwpartners.’

Hoe bewaak je dat huidige bewoners ook profiteren van deze groei?

‘Dat is ontzettend belangrijk. Eindhoven heeft prachtige groeicijfers en geweldige bedrijven zoals ASML trekken veel mensen aan. Maar de bewoners die hier al lang wonen, ervaren ook problemen, zoals moeilijkheden bij het vinden van een huisarts of voorzieningen die onder druk staan. Daarom investeren wij ook veel in sociale projecten en buurtparticipatie. Zo geven we bijvoorbeeld senioren voorrang op nieuwe appartementen in hun eigen wijk, waardoor gezinswoningen vrijkomen voor jonge gezinnen. Dat is echt maatwerk.’

Welke andere innovatieve oplossingen passen jullie toe om beter aan te sluiten bij de vraag naar woningen?

‘Een mooi voorbeeld is ons project DeelWonen, waarbij we woningen beschikbaar stellen voor twee werkende jongeren onder de 28 jaar. Zij krijgen allebei een huurcontract waardoor woningen efficiënter worden benut. Zo helpen we jongeren sneller aan betaalbare woningen en zetten we onze relatief grote eengezinswoningen optimaal in.’

Zijn deze ambities financieel nog wel haalbaar?

‘Dat is inderdaad een uitdaging. De kosten voor nieuwbouw en renovatie stijgen fors, vooral omdat wij veel woningen uit de jaren zestig hebben die grootschalige renovaties vereisen. We proberen slim te investeren en zoeken naar creatieve oplossingen om f inancieel gezond te blijven. Toch staat het businessmodel onder druk, niet alleen bij ons, maar in de hele sector.’

Wat zou een structurele oplossing kunnen zijn voor deze f inanciële druk?

‘Solidariteit binnen onze sector kan zeker helpen. Zo hebben wij in 2023 woningen met een slecht energielabel overgenomen van een andere corporatie, waardoor zij financiële ruimte kregen voor nieuwe projecten. Daarnaast zou afschaffing van de vennootschapsbelasting enorm helpen. Met het geld dat we nu aan belastingen kwijt zijn, zouden we aanzienlijk meer woningen kunnen bouwen en renoveren.’

Vind je dat de overheid genoeg doet om betaalbaar wonen mogelijk te maken?

‘Ik denk dat er zeker nog stappen te zetten zijn vanuit de overheid. We missen soms heldere keuzes en voldoende structurele ondersteuning. Er is veel tijdelijke steun, maar structurele oplossingen zijn noodzakelijk om echt vooruit te komen. Daar willen we graag het gesprek over aangaan met Den Haag.’

Je gaf aan dat snelheid een belangrijk aandachtspunt is. Hoe zit dat precies?

‘We proberen projecten sneller te realiseren door intensief samen te werken met gemeenten en andere partners. We zitten iedere week op donderdag fysiek bij elkaar met de gemeente Eindhoven en andere corporaties. Dit heeft al geleid tot aanzienlijke tijdwinst, maar sommige procedures duren nog steeds jaren. De totale doorlooptijd van een project is 7 jaar; we willen de ontwikkeltijd, tot start bouw verkorten door het project slimmer in te richten of door beter samen te werken waardoor geen tijd verloren gaat Dat zou sneller moeten kunnen.’

Hoe kunnen die vergunningenprocessen volgens jou verbeterd worden?

‘Meer duidelijkheid en kortere procedures zijn essentieel. Een meer geïntegreerde aanpak vanuit wet- en regelgeving, bijvoorbeeld via een specifieke wet die het mogelijk maakt sneller vergunningen te verlenen, zou enorm helpen. Dat biedt ook bewoners meer perspectief, omdat duidelijk is wat er wanneer gerealiseerd wordt.’

Wat maakt jouw werk bij Woonbedrijf het mooist?

‘Dat je echt iets kunt betekenen voor mensen. Betaalbaar wonen is cruciaal voor een gezonde samenleving en het geeft veel voldoening om daar dagelijks aan bij te dragen. Het is complex werk, maar juist daarom zo mooi. Het feit dat we direct invloed hebben op het welzijn van bewoners motiveert enorm.’

Persoonlijke vragen Marieke Franken, directeur van Woonbedrijf

WAT IS HET BESTE ADVIES OOIT:
Convergeren en divergeren als het moet. Dat verandert je perspectief
WAAR BEN JE HET MEESTE TROTS OP:
Haven, onze studentenwoningen (735 in totaal) op de TU/e-campus. Binnen 4 jaar gerealiseerd, van idee tot oplevering Bas Hakker
WELK BOEK IS JE ALTIJD BIJGEBLEVEN:
Century van Bruce Bernard, een fotoboek over de afgelopen eeuw. Mooie foto’s en historisch perspectief
WELKE FILM OF SERIE MAAKTE INDRUK:
Lord of the rings Welke sport doe je: Hardlopen (halve marathons)
HOE LAAT STA JE OP:
7.00 uur
WAT IS JOUW FAVORIETE VAKANTIEBESTEMMING:
Ik bezoek graag mooie steden
WAT IS HET BESTE RESTAURANT:
Kyoto in Eindhoven, heerlijke sushi
WAT IS JOUW MOTTO:
You cannot have a positive life and a negative mind
WIE IS JOUW VOORBEELD EN WAAROM:
De oma van mijn moeders kant, zij was altijd doortastend en een sterke vrouw