Woningkopers in Nederland leggen bij een verhuizing steeds grotere afstanden af. In het vierde kwartaal van 2025 bedroeg de gemiddelde verhuisafstand 13,6 kilometer — bijna 3 kilometer meer dan in het eerste kwartaal van 2015, toen het gemiddelde nog op 10,7 kilometer lag. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van het Kadaster, dat vandaag is besproken in Binnenlands Bestuur en relevant is voor gemeenten die worstelen met de toegankelijkheid van de lokale woningmarkt.
Het aandeel kopers dat een woning koopt in de eigen gemeente daalde van 64 procent in 2015 naar 58 procent in 2025. Tegelijkertijd steeg het aandeel kopers van buiten buurgemeenten van 18,5 procent naar bijna 23,5 procent. De coronaperiode versterkte deze trend: in 2022 lag de gemiddelde verhuisafstand tijdelijk boven de 16 kilometer, waarna een lichte daling volgde. Eind 2025 stabiliseerde de afstand op het niveau van vlak voor de pandemie.
Buiten de Randstad heeft de instroom van externe kopers een prijsopdrijvend effect. Op de Veluwe betalen kopers van buiten de gemeente gemiddeld meer dan 100.000 euro boven de lokale marktprijs; in Putten loopt dit op tot ruim 225.000 euro. Voor lokale starters is het effect indirect: instromers concurreren doorgaans niet rechtstreeks, maar doorbreken wel verhuisketens waardoor het lokale aanbod krimpt. De groep van 55 tot 75 jaar heeft de grootste gemiddelde verhuisafstand van alle leeftijdsgroepen: bijna 21 kilometer. Zij trekken relatief vaak naar Drenthe en Zeeland.
In grote steden is het beeld anders. In Amsterdam is 80 procent van de woningkopers afkomstig uit de eigen gemeente. Ook Enschede (79 procent) en Eindhoven (75 procent) scoren hoog. Kleine gemeenten met een hechte sociale structuur, zoals Urk (87 procent) en Bunschoten (82 procent), kennen het hoogste aandeel lokale kopers. De gemeente Culemborg had in 2025 met 42 procent juist het hoogste aandeel instroom vanuit de Randstad.
Gemeenten maken zich toenemend zorgen over de gevolgen van externe instroom voor de lokale woningmarkt. Tegen deze achtergrond biedt de herziene Huisvestingswet gemeenten meer instrumenten om de toegankelijkheid van de markt voor lokale kopers te beschermen. Het Kadaster benadrukt dat de causale verbanden complex zijn en dat het simpelweg weren van externe kopers geen oplossing biedt voor het structurele woningtekort van naar schatting 396.000 woningen.
Foto: Unsplash. Bron: Kadaster / Binnenlands Bestuur, 17 juni 2026