AI-datacenters: Europa opent aanbesteding van 30 miljard

De Europese Commissie heeft de aanbesteding geopend voor de bouw van maximaal zeven AI-datacenters in Europa. Het programma vertegenwoordigt een totale investering van ruim 30 miljard euro. De aanbesteding werd eind juli 2026 gepubliceerd en sluit op 12 november 2026.

Tien miljard publiek, twintig miljard privaat

Van het totaalbedrag komt circa 10 miljard euro uit publieke middelen van de Europese Unie en deelnemende lidstaten. Brussel heeft daarvan 1 miljard euro nu vastgelegd; een aanvullende 5 miljard euro wordt verwacht uit toekomstige begrotingen en ongeveer 5 miljard euro moet van de lidstaten komen. De resterende circa 20 miljard euro moet door private partijen worden opgebracht.

De Commissie zoekt consortia van bedrijven, overheden en investeerders die een zogeheten AI-gigafactory vanaf de grond willen bouwen. Het aantal beoogde locaties is opgehoogd van vier à vijf naar zeven, nadat 76 consortia in een voorbereidende ronde belangstelling toonden. De gunning wordt begin 2027 verwacht, waarna de bouw kan starten; de faciliteiten moeten medio 2028 operationeel zijn.

Nederland ontbreekt in de kopgroep

Tien landen hebben aangegeven een gigafactory te willen huisvesten, waaronder Duitsland, Frankrijk, Italië, Spanje, Polen, Tsjechië, Denemarken, Finland, Griekenland en Portugal. Nederland staat niet in dat rijtje, terwijl datacenters hier juist onderwerp zijn van een strak ruimtelijk en energiebeleid. De beschikbaarheid van netcapaciteit en de maatschappelijke discussie over ruimtebeslag beperken de speelruimte voor nieuwe grootschalige locaties.

Voor de vastgoedsector is de omvang van het programma niettemin relevant. Een gigafactory vraagt om zeer grote kavels, zware elektriciteitsaansluitingen en koelinfrastructuur, en concurreert daarmee direct met logistiek en industrie om schaarse bedrijfsterreinen. Ontwikkelaars en beleggers in datacentervastgoed kijken naar deze aanbesteding als richtinggevend voor de Europese vraag; in Nederland gaat de groei vooralsnog vooral via bestaande clusters, zoals bij de aankoop van datacentergrond in Middenmeer. De Commissie sloot daarnaast intentieverklaringen met chipleveranciers AMD, Nvidia en Qualcomm. Dat energie een bepalende factor is, blijkt ook uit de groeiende rol van energieregie in vastgoedontwikkeling.

Foto: Winston Chen from Unsplash. Bron: Cobouw / Euronews, 31 juli 2026