Netcongestie: 277.000 woningen aangemeld bij Stedin.

Netcongestie: 277.000 woningen aangemeld bij Stedin.

Ontwikkelaars en woningcorporaties hebben bij netbeheerder Stedin veel meer woningbouwplannen aangemeld dan verwacht. De voorlopige lijst met projecten die ondanks de netcongestie op een elektriciteitsaansluiting mogen rekenen, groeide van circa 147.000 naar ruim 277.000 woningen. Stedin maakte die uitkomst op 22 juli 2026 bekend; vakmedium PropertyNL berichtte op 31 juli 2026 over de achtergrond van de stortvloed aan aanmeldingen.

De aanmeldingen zijn een direct gevolg van de tijdelijke aansluitstop die sinds 1 juli 2026 geldt in een groot deel van de provincie Utrecht. Wie geen plek krijgt op de lijst, loopt het risico jarenlang te moeten wachten op transportcapaciteit. Daarmee is netcongestie voor de woningbouwopgave opgeschoven van een technisch vraagstuk naar een bepalende planningsfactor.

Aanmeldingen bijna verdubbeld

Stedin publiceerde in mei en juni 2026 per provincie conceptlijsten met projecten die voldoen aan de landelijke criteria voor onder handen werk. Het gaat om plannen die zo ver zijn gevorderd dat de bouw voor 1 april 2029 kan starten. Corporaties, ontwikkelaars en gemeenten konden daarop aanvullingen aandragen.

Die ronde pakte fors uit. Waar de conceptlijsten samen op ongeveer 147.000 woningen uitkwamen, staat de teller na de aanvullingen op circa 277.000 woningen. Ter vergelijking: in het verzorgingsgebied van Stedin, dat de provincie Utrecht en grote delen van Zuid-Holland en Zeeland beslaat, werden de afgelopen jaren doorgaans ongeveer 25.000 woningen per jaar gebouwd.

Volgens Stedin is ongeveer zes weken nodig om te analyseren wat de extra aanmeldingen betekenen voor het elektriciteitsnet. De netbeheerder onderzoekt hoeveel ruimte er op de stations beschikbaar is en wat nodig is om het net veilig en betrouwbaar te houden. Daarna volgt een definitieve lijst; projecten die afvallen, komen op een wachtlijst.

Onduidelijke spelregels drijven aantallen op

De verklaring voor de bijna-verdubbeling ligt volgens betrokkenen niet in een plotselinge groei van de plancapaciteit. Adviseur Henk-Jan Visscher, die meerdere ontwikkelaars begeleidt, stelt tegenover PropertyNL dat de spelregels voor aanmelding onvoldoende duidelijk waren. Ontwikkelaars meldden daarom vrijwel al hun bouwplannen aan, inclusief plannen die nog niet concreet zijn.

Dat gedrag is vanuit de markt bezien rationeel. Aanmelden kost weinig, terwijl niet aanmelden een project jaren kan terugwerpen. Het gevolg is wel dat de lijst een vertekend beeld geeft van de werkelijke bouwstroom en dat Stedin de aanmeldingen eerst moet schonen voordat duidelijk wordt hoeveel woningen daadwerkelijk een aansluiting krijgen.

Netcongestie raakt planning tot 2029

De aansluitstop volgt op de aankondiging van landelijk netbeheerder TenneT in april 2026 dat in het grootste deel van de provincie Utrecht tijdelijk geen nieuwe of zwaardere elektriciteitsaansluitingen meer konden worden toegezegd. De maatregel raakt naast de stad Utrecht onder meer Woerden, De Ronde Venen, Oudewater en Montfoort.

Tot 1 juli 2026 konden projecten met een vergunning en een huisnummerbesluit nog transportcapaciteit aanvragen uit de bestaande reservering. Aanvragen die daarna binnenkomen, belanden op een wachtlijst. Vanaf 1 oktober 2026 kan opnieuw capaciteit worden toegekend voor zover die beschikbaar is, waarbij de volgorde van aanvraag bepalend is. Het prioriteringskader dat de Autoriteit Consument & Markt per 1 januari 2026 vaststelde, ligt daaronder.

Volgens de provincie Utrecht kan de bouw van 35.000 woningen in de provincie de komende jaren hoe dan ook doorgaan. Provincie, gemeenten en ontwikkelaars zetten daarnaast in op netbewust bouwen: door isolatie, slimme warmte-installaties en een ontwerp dat pieken dempt, moet binnen de beschikbare capaciteit meer mogelijk zijn. De aanpak sluit aan bij de bredere beweging waarin proactieve regie op energie een voorwaarde wordt voor gebiedsontwikkeling.

Gemeenten missen projecten op de lijst

Op lokaal niveau leidt de systematiek tot onrust. Het college van de gemeente De Bilt trok aan de bel omdat diverse woningbouwprojecten volgens de gemeente ten onrechte ontbraken op de conceptlijst van Stedin. Voor gemeenten met een omvangrijke binnenstedelijke opgave is dat een reëel risico, omdat een ontbrekende vermelding de fasering van een heel gebied kan verschuiven.

Ook grotere projecten in de regio Utrecht zijn afhankelijk van de uitkomst. Voor gebiedsontwikkelingen zoals de transformatie van Kop van Isselt in Amersfoort bepaalt de beschikbaarheid van netcapaciteit mede wanneer welke fase in aanbouw kan worden genomen.

Vooruitblik

Voor ontwikkelaars, corporaties en beleggers verschuift het risicoprofiel van projecten in het Stedin-gebied hierdoor merkbaar. Naast grondpositie, vergunning en afzet komt de aansluiting op het elektriciteitsnet naar voren als zelfstandige voorwaarde voor haalbaarheid, met directe gevolgen voor rendementsberekeningen en financieringsafspraken.

De definitieve lijst van Stedin, die naar verwachting eind augustus of begin september 2026 verschijnt, geldt daarmee als een van de belangrijkere momenten van dit jaar voor de woningbouw in de regio Utrecht. Pas dan wordt duidelijk welk deel van de aangemelde 277.000 woningen ook werkelijk perspectief houdt op een aansluiting voor 2029.

Foto: Anja van de Gronde from Unsplash