Nettarieven 2027 stijgen 20 procent door netuitbreiding.

Nettarieven 2027 stijgen 20 procent door netuitbreiding.

De nettarieven 2027 voor huishoudens en bedrijven stijgen naar verwachting gemiddeld 20 procent. Dat blijkt uit een eerste prognose van de Autoriteit Consument & Markt (ACM), die samen met branchevereniging Netbeheer Nederland op 14 september 2026 werd gepubliceerd. De stijging geldt voor aansluitingen op het regionale elektriciteits- en gasnet en ook voor grote bedrijven die direct op het hoogspanningsnet van TenneT zijn aangesloten.

Voor een gemiddeld huishouden gaat het om circa 89 euro per jaar meer voor het transport van elektriciteit en 52 euro meer voor gas, samen ongeveer 12 euro per maand inclusief btw. De transporttarieven maken volgens de ACM circa 30 procent van de energierekening van een gemiddeld huishouden uit. In december stelt de toezichthouder de definitieve tarieven vast.

235 miljard euro voor het stroomnet

De stijging hangt direct samen met de investeringsopgave van de netbeheerders. Volgens de ACM moeten zij de komende vijftien jaar circa 235 miljard euro in het stroomnet investeren om voldoende aansluitingen voor woonwijken en bedrijven te realiseren. TenneT bouwt met dat geld onder meer hoogspanningsstations en kabels op zee en op land voor windparken, terwijl regionale netbeheerders investeren in extra transformatorhuisjes en zwaardere kabels.

Volgens ACM-bestuurslid Manon Leijten wordt de stijging voor het overgrote deel bepaald door beleidskeuzes over het huidige en toekomstige energiesysteem, zoals de keuze voor meer wind op zee. Bij het gasnet speelt een ander effect: omdat huishoudens en bedrijven steeds minder aardgas gebruiken, moeten de kosten voor onderhoud en vernieuwing over een steeds kleinere groep netgebruikers worden verdeeld.

Nettarieven 2027 volgen nieuwe methode

Dat de nettarieven 2027 zo sterk stijgen, komt mede door de start van een nieuwe reguleringsperiode. De ACM stelde begin 2026 in overleg met netbeheerders en marktpartijen een nieuwe methode vast, waarbij de kosten van netbeheerders sneller worden vergoed en zij flexibeler kunnen inspelen op onzekere kostenontwikkelingen. Volgens Netbeheer Nederland worden in de periode 2027-2031 bovendien nog tegoeden uit nacalculaties over 2025 en 2026 verrekend.

Tegenover de snellere vergoeding staat strenger toezicht. De ACM toetst investeringsplannen van netbeheerders vooraf en houdt via bedrijfsbezoeken, audits en monitoring toezicht op de bedrijfsvoering. Gasunie Transport Services communiceerde in het voorjaar al een tariefstijging van 4,5 procent voor 2027.

Netcongestie remt woningbouw en bedrijven

Voor de vastgoedsector staat tegenover de hogere kosten een urgent probleem. Het stroomnet zit op veel plaatsen overvol, waardoor bedrijven, woningen, scholen en voorzieningen lang moeten wachten op een nieuwe of zwaardere aansluiting. De ACM schat de maatschappelijke kosten van netcongestie op 10 tot 40 miljard euro per jaar, omdat bedrijven zich niet kunnen vestigen of uitbreiden en woningbouwprojecten niet doorgaan. In Noord-Holland bleek eerder hoe netcongestie bouwplannen onhaalbaar maakt.

Het kabinet wil de uitbreiding van het net versnellen. Staatssecretaris Jo-Annes de Bat van Klimaat en Groene Groei kondigde op 11 september een pakket wetswijzigingen aan waarmee bezwaarprocedures tegen uitbreidingsprojecten worden vereenvoudigd en het aantal benodigde vergunningen voor hoogspanningsstations wordt beperkt. Netbeheer Nederland staat volgens Change Inc. positief tegenover die plannen.

Keuzes kunnen 33 miljard besparen

Netbeheer Nederland wijst erop dat gerichte keuzes de rekening kunnen beperken. Uit het IBO Bekostiging Elektriciteitsinfrastructuur en FIEN 2026 blijkt volgens de branchevereniging dat overheidskeuzes de investeringsopgave van 235 miljard euro tot 2040 met circa 33 miljard euro kunnen verkleinen. Het gaat dan onder meer om snellere vergunningverlening en duidelijke keuzes over warmtenetten, groen gas, waterstof, CCS en hybride warmtepompen.

Daarnaast moet het bestaande net slimmer worden benut. Wanneer gebruikers hun verbruik beter afstemmen op de beschikbare netcapaciteit, kan een deel van de netverzwaring worden uitgesteld of voorkomen. Volgens de branchevereniging blijven investeringen in nieuwe netten en stations niettemin noodzakelijk.

Marktinzicht

Voor vastgoedeigenaren en ontwikkelaars worden netkosten en netcapaciteit een steeds zwaardere factor in de exploitatie en de haalbaarheid van projecten. Hogere nettarieven raken zowel de woonlasten van huurders en kopers als de exploitatielasten van bedrijfs- en logistiek vastgoed, terwijl de beschikbaarheid van netcapaciteit bepaalt waar en wanneer gebouwd kan worden.

Voor beleggers en gebiedsontwikkelaars betekent dit dat flexibiliteit, eigen opwek en opslag aan belang winnen, een ontwikkeling die aansluit bij het pleidooi voor proactieve regie op energie. De definitieve nettarieven 2027, die de ACM in december vaststelt, maken duidelijk hoe groot de extra last per aansluiting uiteindelijk wordt.

Foto: Robert So from Pexels (illustratief)