Expertisecentrum Woningbouw gaat gemeenten helpen

Het Nationaal Expertisecentrum Woningbouw is officieel van start gegaan. Minister Elanor Boekholt-O’Sullivan van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening verrichtte de lancering op 12 oktober 2026; het nieuws werd een dag later breed bekend. Het centrum van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en Platform31 moet gemeenten helpen om woningbouwprojecten sneller van plan naar uitvoering te brengen.

Het Expertisecentrum Woningbouw wordt betaald door het Rijk en bundelt bestaande kennis, werkwijzen en instrumenten op één plek. Gemeenten hebben volgens de initiatiefnemers vaak voldoende plannen, maar niet altijd de mensen en de specialistische kennis om die te realiseren.

Expertisecentrum Woningbouw als één kennisloket

Het centrum is onderdeel van het Programma Uitvoeringskracht Woningbouw, waarin het ministerie, de VNG en het Interprovinciaal Overleg samenwerken. Voor dat programma is tussen 2026 en 2029 een bedrag van 156 miljoen euro beschikbaar. Ook de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), corporatiekoepel Aedes en ontwikkelaarsvereniging NEPROM leveren een bijdrage.

Naast kennis komt er extra capaciteit. Provincies richten met steun van het Rijk een centraal punt in waar gemeenten projectleiders of specialisten in vergunningverlening kunnen aanvragen. Dat netwerk moet oplopen tot ongeveer 200 fte; het kabinet verwacht later dit jaar meer over de invulling bekend te maken. Voor kortdurende hulp blijft het Expertteam Woningbouw van RVO beschikbaar.

Ambtelijke capaciteit als knelpunt

De oprichting werd in januari 2026 aangekondigd en vloeit voort uit afspraken van de Woontop van 2024. Het doel is dat doorlooptijden van planvorming en vergunningverlening in 2030 korter zijn. Het onderwerp speelt al langer: eerder bleek dat woningbouwversnelling vraagt om meer ambtelijke kennis bij gemeenten.

Voor ontwikkelaars en corporaties is de uitvoeringskracht van gemeenten een bepalende factor in de planning van projecten. Het versterken daarvan is een van de vijftig actiepunten uit het Actieplan Versnelling Woningbouw en past in een bredere inspanning om de productie op te voeren, nu de woningbouw onder druk staat door bouwkosten en vergunningen.

Foto: Frank Rietsch via Pexels (illustratief). Bron: Nationaal Expertisecentrum Woningbouw / Volkshuisvesting Nederland / Vastgoedjournaal, 13 oktober 2026