Bereikbaarheid woningbouw: kabinet trekt 355 miljoen uit.

Bereikbaarheid woningbouw: kabinet trekt 355 miljoen uit.

Het kabinet stelt 355 miljoen euro beschikbaar voor de bereikbaarheid van woningbouw in vier nationaal grootschalige woningbouwgebieden: Alkmaar, Apeldoorn, Helmond en Hengelo/Enschede. Samen moeten daar bijna 30.000 woningen komen. Dat maakte het kabinet op vrijdag 16 oktober 2026 bekend, als onderdeel van een herverdeling van het infrastructuurbudget waarbij 18 miljard euro extra naar onderhoud en vernieuwing van wegen, bruggen, spoor en waterwerken gaat. De keerzijde is dat 29 aanlegprojecten worden gepauzeerd, waaronder het noordelijke deel van het Zuidasdok in Amsterdam.

Bereikbaarheid woningbouw in vier regio’s

De gemeenten kunnen het geld volgens de Rijksoverheid gebruiken voor wegen, fietspaden of openbaar vervoer om de nieuwe woonwijken bereikbaar te maken. De vier gebieden werden in 2025 aangewezen als nationaal grootschalig woningbouwgebied, maar kregen toen geen rijksgeld voor hun ontsluiting. VG Visie beschreef in juni al hoe dat infrastructuurtekort de bouw van 30.000 woningen vertraagde. Bestaande afspraken over het ontsluiten van woningbouw blijven volgens het kabinet in stand.

Hoe het geld landt, blijkt uit Alkmaar. Volgens de gemeente wil het Rijk in totaal 100 miljoen euro bijdragen aan woningbouw en bereikbaarheid rond het Alkmaars Kanaal. Daarvan was in 2025 al 18 miljoen euro toegekend; nu komt circa 82 miljoen euro beschikbaar voor infrastructuur. Het gaat om twaalf projecten, met de Bestevaerbrug en de ondertunneling van de Helderseweg als belangrijkste. Die moeten ruim 10.000 woningen dichterbij brengen in deelgebieden als Viaanse Molen, Overstad, Nieuw Oudorp en het stationsgebied. De bijdrage is definitief als de Tweede Kamer op 28 oktober instemt met de begroting.

Gemeenten noemen bijdrage flinke steun

In een gezamenlijke verklaring, aangehaald door Binnenlands Bestuur, spreken de vier gemeenten van ‘goed nieuws voor de woningzoekenden en voor de ontwikkeling van onze steden’. In Hengelo en Enschede gaat het geld onder meer naar tunnels en een ondergrondse fietsenstalling bij het station in Enschede. Helmond, dat de bijdrage ‘een flinke steun’ noemt, bouwt veel woningen in het centrum en het Stationskwartier. In Apeldoorn gaat het om het BSK-gebied: binnenstad, spoor en kanaal. ‘Met deze bijdrage zet het Rijk een belangrijke stap om onze plannen verder te brengen’, aldus de gemeenten.

Zuidasdok en Rotterdamse metro gepauzeerd

Het geld komt uit een herverdeling waarin onderhoud voorrang krijgt. In totaal worden 175 wegen, bruggen, sluizen, viaducten en tunnels vernieuwd, onder meer de Haringvlietbrug, en gaat 2,3 miljard euro naar het gemaal bij IJmuiden, meldt Stadszaken. Minister Vincent Karremans van Infrastructuur en Waterstaat presenteerde de plannen bij de Calandbrug in Rotterdam: ‘Het beton en staal is moe.’

Gepauzeerd worden onder meer de capaciteitsvergroting van RandstadRail tussen Den Haag en Rotterdam, waarvoor het kabinet 270 miljoen euro niet verstrekt, het Rotterdamse metronet, de noordelijke tunnel van het Zuidasdok en projecten aan de A27, A28 en N33, melden PropertyNL en het FD. De 1 miljard euro die was uitgetrokken voor de verbreding van de A27 bij Amelisweerd wordt volledig geschrapt, nu de Raad van State het tracébesluit eerder dit jaar vernietigde. Voor regionale bereikbaarheid trekt het kabinet structureel 300 miljoen euro per jaar extra uit; de Nedersaksenlijn gaat door.

Pensioenfondsen als financier in beeld

Voor projecten waarvoor in het Mobiliteitsfonds geen geld is, zoekt het kabinet andere financiers. ‘Ik verwacht veel van het traject met de EIB’, zegt staatssecretaris Annet Bertram in het FD. Zij ziet bij ‘bepaalde trajecten rondom Schiphol’, zoals het Zuidasdok, kansen voor voorfinanciering door pensioenfondsen. Een commissie met oud-DNB-president Klaas Knot, oud-ABP-voorzitter Corien Wortmann en oud-ambassadeur Ed Kronenburg kijkt opnieuw naar de Lelylijn, die 15 miljard euro moet kosten, en nadrukkelijk ook naar andere financieringsvormen. De Pensioenfederatie reageert afwachtend: ‘We willen eerst de concrete investeringsmogelijkheden zien.’

Marktinzicht

Voor ontwikkelaars en beleggers wordt bereikbaarheid nadrukkelijker een voorwaarde bij de keuze van nieuwe woningbouwlocaties. Het kabinet kiest voor toekomstige locaties waar mensen dicht bij hun werk kunnen wonen, zodat minder investeringen in bereikbaarheid nodig zijn, en wijst dit najaar in de Nota Ruimte vijf nieuwe grootschalige woningbouwlocaties aan. Met de 355 miljoen euro voor bereikbaarheid woningbouw ontstaat voor de vier gebieden meer zekerheid over de ontsluiting, al moeten Rijk, provincies en gemeenten de voorwaarden nog uitwerken. Rond de Zuidas, die zich ontwikkelt van kantoorgebied naar levende stad, blijft voorlopig onduidelijk wanneer de noordelijke A10-tunnel er komt.

Foto: Michielverbeek via Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0). Bron: Rijksoverheid / Gemeente Alkmaar / Stadszaken / PropertyNL, 16 oktober 2026 / Binnenlands Bestuur / PropertyNL (FD), 17 oktober 2026