Investeringskracht woningbouw blijft achter bij ambitie.

Investeringskracht woningbouw blijft achter bij ambitie.

De Woonalliantie stelt dat de kabinetsambitie van 100.000 nieuwe woningen per jaar buiten bereik blijft zolang de investeringskracht van de woningbouwketen niet wordt versterkt. Het samenwerkingsverband deed op 18 augustus 2026 een oproep aan de ministeriële Taskforce Versnelling Woningbouw, met acht concrete maatregelen die langjarige investeringen weer mogelijk moeten maken.

Achter de oproep staan Aedes, Bouwend Nederland, IPO, IVBN, NEPROM, Vastgoed Belang, VNG en WoningBouwersNL. Corporaties, ontwikkelaars, bouwers, beleggers, provincies en gemeenten spreken daarmee met een stem richting de taskforce, die onder leiding van de minister-president werkt aan een integraal programma voor de woningbouwopgave.

Investeringskracht woningbouw onder druk

Volgens de Woonalliantie staat de financiële haalbaarheid van woningbouwprojecten van meerdere kanten onder druk: rendementen dalen, risico’s nemen toe en de onrendabele toppen groeien. Dat raakt niet alleen losse projecten, maar vooral de integrale gebiedsontwikkelingen waarin sociale huur, middenhuur en koopwoningen worden gecombineerd.

De alliantie wijst daarbij op de eis dat twee derde van de nieuwbouw betaalbaar moet zijn. In combinatie met gestegen bouwkosten en de investeringen die nodig zijn in infrastructuur en voorzieningen ontstaat volgens de partijen een financieringsopgave die corporaties en marktpartijen niet zelfstandig kunnen dragen. Het beeld sluit aan bij eerdere signalen over de dalende woningbouwproductie door bouwkosten en vergunningen.

Bouwend Nederland vat de boodschap samen met de stelling dat een gezond investeringsklimaat geen randvoorwaarde is, maar de bepalende factor om mensen aan een woning te helpen. Volgens Aedes zijn alle schakels in de bouwketen nodig: als een schakel niet kan investeren, vertraagt het hele proces.

Fiscale knoppen van box 3 tot vpb

Vier van de acht maatregelen zijn fiscaal van aard. De Woonalliantie wil dat box 3 vergaand wordt hervormd, zodat papieren waardestijgingen niet langer worden belast en kosten aftrekbaar worden. Ook vraagt de alliantie de Nederlandse renteaftrekbeperking uit ATAD terug te brengen tot de Europese norm.

Daarnaast pleiten de partijen voor een structurele verlaging van de overdrachtsbelasting naar 6 procent voor vastgoed dat niet de eigen woning is, en voor een gelijke fiscale behandeling van Nederlandse en buitenlandse pensioenfondsen. Voor sociale verhuurders wil de alliantie de vennootschapsbelasting via herinvoering van de herbestedingsreserve feitelijk naar nul brengen.

Hoe zwaar die laatste knop weegt, illustreerde woningcorporatie Eigen Haard dezelfde dag. De corporatie liet weten dat de bouw van 750 extra betaalbare huurwoningen in Lisserbroek financieel niet haalbaar is, en stelde dat afschaffing van de vennootschapsbelasting voor corporaties dat beeld zou kunnen kantelen.

Onrendabele toppen vragen om rijksgeld

De alliantie vraagt het rijk verder om meer co-financiering voor de onrendabele toppen in woning- en gebiedsontwikkeling. Het gaat om het verschil tussen de kosten van een locatie, inclusief wegen, groen, netaansluitingen en maatschappelijke voorzieningen, en de opbrengst van de woningen bij oplevering.

Dat provincies en gemeenten mede-ondertekenaar zijn, is veelzeggend: zij dragen volgens de Woonalliantie een groot deel van de voorinvesteringen in gebiedsontwikkeling en zien plannen stilvallen zodra die kosten niet gedekt raken. De oproep verbreedt de discussie daarmee van de woning naar het hele gebied eromheen.

Middenhuur wacht op herstel van productie

Voor de middenhuur bepleit de Woonalliantie twee sporen. De evaluatie van de middenhuurregulering uit de Wet betaalbare huur moet worden versneld, waarna verbeteringen snel kunnen worden doorgevoerd. Daarnaast vragen de partijen om gerichte objectsubsidies om de nieuwbouw van middenhuurwoningen door marktpartijen weer op gang te brengen.

De nadruk op beleid is opvallend, omdat economen eerder dit jaar juist wezen op de remmende werking van het woningbouwbeleid zelf op de nieuwbouw. De Woonalliantie legt de nadruk niet op minder regels alleen, maar op de combinatie van regulering en het geld dat nodig is om binnen die regels te blijven bouwen.

Vooruitblik

De Woonalliantie wil dat het kabinet nog voor Prinsjesdag met een integraal pakket komt. Losse ingrepen zijn volgens de partijen onvoldoende, omdat een maatregel die de ene schakel helpt zonder samenhang bij een andere schakel kan neerslaan als extra last.

Voor ontwikkelaars, beleggers en corporaties betekent dit dat de begrotingsbesluitvorming van deze maand bepalend is voor de plancapaciteit die de komende jaren daadwerkelijk in aanbouw gaat. Zonder verruiming van de investeringskracht blijft de woningbouw in de praktijk begrensd door wat rendabel te maken is, niet door wat planologisch mogelijk is.

Foto: Freek Wolsink from Pexels