Woningcorporaties zien ATAD-heffing per 2028 verdwijnen.

Woningcorporaties zien ATAD-heffing per 2028 verdwijnen.

De ATAD-regeling voor woningcorporaties wordt met ingang van 2028 geschrapt. Dat blijkt uit gelekte Prinsjesdagstukken die in handen zijn van RTL Nieuws en die op 4 september 2026 door Vastgoedjournaal werden gemeld. Het schrappen van de fiscale renteaftrekbeperking levert de sector volgens dezelfde stukken miljoenen euro’s aan extra investeringsruimte op.

De maatregel raakt aan een van de hardnekkigste knelpunten in de sociale huursector. Corporaties financieren hun nieuwbouw en verduurzaming grotendeels met vreemd vermogen, waardoor een beperking van de renteaftrek direct doorwerkt in wat zij jaarlijks kunnen bouwen.

Renteaftrekbeperking raakt woningcorporaties hard

ATAD komt voort uit de Europese Anti Tax Avoidance Directive, die is bedoeld om winstverschuiving door multinationals tegen te gaan. De richtlijn beperkt de aftrekbaarheid van rentelasten en pakt daardoor onbedoeld ook zwaar uit voor kapitaalintensieve, niet-winstbeogende partijen als woningcorporaties.

Volgens brancheorganisatie Aedes kostte de heffing de sector in 2025 circa 400 miljoen euro. Dat bedrag loopt bij ongewijzigd beleid op tot ongeveer 600 miljoen euro per jaar in 2029. Aedes becijferde eerder dat de regeling de gezamenlijke investeringscapaciteit van corporaties met circa 16 miljard euro heeft verkleind.

Dat is geen theoretisch verlies. VG Visie beschreef eerder hoe de belastingdruk op woningcorporaties in het noorden concrete bouwplannen vertraagt, juist in regio’s waar de exploitatie toch al krap is.

Brussel zette in juni de eerste stap

Het kabinetsbesluit sluit aan bij een beweging die in Brussel al eerder op gang kwam. De Europese Commissie stelde in juni 2026 voor om de ATAD-richtlijn zo aan te passen dat woningcorporaties buiten de regeling vallen.

Dat voorstel bevat volgens Aedes vier elementen: de bestaande uitzondering voor infrastructuurprojecten wordt uitdrukkelijk uitgebreid naar sociale en middenhuurwoningen, de groepsuitzondering wordt in alle lidstaten verplicht, laagrisicoleningen van derden vallen buiten de beperking en lidstaten mogen het plafond van 30 procent niet langer handhaven.

Volgens berekeningen van Aedes zou een uitzondering voor de sector ruimte geven voor de bouw van circa 60.000 extra sociale huurwoningen. De belangenorganisatie tekende daarbij aan dat lidstaten het Commissievoorstel unaniem moeten bekrachtigen, wat een langdurig traject kan worden.

Kabinet verruimde eerder al de investeringsruimte

Het kabinet maakte in juni 2026 al 22,6 miljard euro aan extra investeringsruimte vrij voor de sector, onder meer via een verlaging van de vennootschapsbelasting van 250 miljoen euro per jaar, oplopend tot 325 miljoen euro in 2032.

Aedes noemde die stappen destijds ontoereikend en houdt vast aan volledige afschaffing van de winstbelasting voor corporaties. Een ATAD-uitzondering is volgens de organisatie een stap in de goede richting, maar geen eindpunt.

Bouwopgave loopt op naar 30.000 woningen

De achterliggende opgave is fors. In de Nationale Prestatieafspraken is voor de periode 2025-2035 een investeringsprogramma van circa 115 miljard euro afgesproken, waarbij Aedes begin 2026 nog een tekort van bijna 20 miljard euro constateerde.

Corporaties moeten jaarlijks 25.000 sociale huurwoningen toevoegen, een aantal dat vanaf 2029 moet doorgroeien naar 30.000. Ter vergelijking: in 2024 leverde de sector 21.800 nieuwbouwwoningen op, een stijging van 22 procent, en werd 12,1 miljard euro besteed aan onderhoud en verduurzaming.

Die combinatie van bouwvolume en verduurzaming maakt de fiscale ruimte doorslaggevend. Zonder aftrekbare rente drukt elke euro geleend vermogen zwaarder op de kasstromen, terwijl de sector tegelijk te maken heeft met de daling van de woningbouwproductie door bouwkosten en vergunningen.

Vooruitblik

Voor woningcorporaties betekent het schrappen van de ATAD-heffing dat vanaf 2028 een structurele last van enkele honderden miljoenen euro’s per jaar wegvalt. Dat vergroot de leencapaciteit precies in de jaren waarin de nieuwbouwambitie naar 30.000 woningen moet doorgroeien.

Tegelijk blijft de maatregel tot Prinsjesdag formeel onbevestigd en ligt het Europese spoor nog open. Voor financiers, gemeenten en bouwende partijen is de belangrijkste vraag daarom niet of de heffing verdwijnt, maar hoe snel corporaties de vrijgekomen ruimte in concrete projecten kunnen omzetten.

Foto: Jan van der Wolf via Pexels. Bron: Vastgoedjournaal / RTL Nieuws / Aedes, 4 september 2026