Beroepsregister makelaars moet koopproces eerlijker maken.

Beroepsregister makelaars moet koopproces eerlijker maken.

Er komt een verplicht beroepsregister voor makelaars. Minister Elanor Boekholt-O’Sullivan van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening wil dat iedere makelaar zich daarin moet inschrijven. Aan het register worden wettelijke gedragsnormen gekoppeld die moeten zorgen voor een eerlijk en transparant proces bij het kopen van een huis. Dat maakte het ministerie donderdag bekend, in een brief aan de Tweede Kamer. Wie niet is ingeschreven of uit het register wordt gehaald, mag het vak niet meer uitoefenen.

Beroepsregister makelaars met gedragsnormen

Makelaars moeten zich volgens de plannen eenmalig inschrijven in het beroepsregister. Met het beroepsregister makelaars wil de minister de positie van de consument versterken. Daarbij moeten zij zich houden aan wettelijke gedragseisen, zoals het tijdig en volledig delen van relevante informatie over de woning, het gelijk behandelen van geïnteresseerden en het geven van inzicht in het biedproces via een uniform biedlogboek, meldt de Rijksoverheid. Een geschillencommissie gaat klachten over makelaars behandelen. In het uiterste geval kan een makelaar worden uitgeschreven, waarna diegene niet meer als makelaar kan werken.

De minister noemt in haar brief drie uitgangspunten: transparantie, correcte informatie en gelijke behandeling, meldt het ANP. Op dit moment kan iedereen zonder meer aan de slag als makelaar. Brancheorganisaties zoals de NVM hebben wel gedragscodes, maar volgens de D66-minister handhaven zij die niet of nauwelijks, uit angst dat leden opzeggen en zonder vereniging verder werken.

Klachten over het biedproces

Aanleiding is het grote aantal klachten over makelaars, onder meer via Vereniging Eigen Huis. Kopers en verkopers noemen belangenverstrengeling, spelregels die tussentijds veranderen en onduidelijkheid over biedingen. Onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut in opdracht van de minister bevestigt dat beeld. Kopers krijgen het biedlogboek bijvoorbeeld vaak niet te zien, bleek uit de honderden meldingen die Vereniging Eigen Huis eerder dit jaar ontving.

‘Mensen die op het punt staan een huis te kopen of verkopen, moeten kunnen rekenen op een eerlijk koopproces’, zegt Boekholt-O’Sullivan. ‘Ik zie dat de afgelopen jaren binnen de makelaardij stappen zijn gezet om misstanden tegen te gaan, maar het is niet genoeg.’ De zelfregulering heeft volgens haar ‘te weinig corrigerend vermogen’. ‘Helaas moet ik concluderen dat het de beroepsorganisaties niet lukt om verdere noodzakelijke stappen te zetten.’ VG Visie schreef eerder over de roep om wettelijke regels voor het biedingsproces op de woningmarkt.

NVM mist vakbekwaamheidseis

De NVM steunt de registerplicht, inclusief wettelijke gedragsnormen, verplichte klachtenbehandeling en de mogelijkheid om makelaars bij ernstige overtredingen te schrappen. Maar de vereniging mist een essentiële waarborg: aantoonbare vakbekwaamheid als voorwaarde voor toelating. De minister kiest bewust voor registratie zonder opleidingseisen. ‘Een wettelijk register wekt de verwachting dat een makelaar gekwalificeerd is. Zonder vakbekwaamheidseisen maak je die verwachting niet waar. Dat is schijnzekerheid’, zegt Lana Goutsmits-Gerssen, voorzitter van de NVM-vakgroep Wonen.

Volgens de NVM is vakkennis ook nodig voor de poortwachtersrol van makelaars, zoals het herkennen van signalen van fraude en witwassen. De vereniging wijst op de motie-Mooiman, die de Tweede Kamer voor de zomer aannam. Daarnaast vraagt de NVM aandacht voor het schriftelijkheidsvereiste: bij verkoop tussen particulieren is een mondelinge afspraak niet bindend, waardoor een verkoper na een toezegging alsnog voor een hoger bod kan kiezen. Regels voor makelaars lossen die onzekerheid niet op, stelt de NVM.

Initiatiefwet van Mooiman

PVV-Kamerlid Jeremy Mooiman werkt intussen aan een initiatiefwet die makelaars aan regels bindt en ook een beroepsregister bevat. Hij verwacht dat zijn wet leidend wordt en dat het ministerie zelf geen wet maakt, zei hij tegen het ANP. De minister schrijft graag met Mooiman op te trekken. Een woordvoerder sluit een eigen wetsvoorstel van het kabinet niet uit. Eerder pleitten partijen al voor een openbaar biedlogboek voor meer transparantie.

Vooruitblik

Het beroepsregister makelaars is nog niet rond. De minister werkt de registerplicht de komende maanden uit en informeert de Tweede Kamer begin 2027. Daarbij onderzoekt zij ook of een wetsvoorstel nodig is, schrijft Vastgoedjournaal. Nog open is of de regels ook gaan gelden voor andere diensten van makelaars, zoals bemiddeling op de huurmarkt. Ook wil de minister voorkomen dat makelaars door de nieuwe eisen veel duurder worden.

Foto: Pavel Danilyuk via Pexels. Bron: Rijksoverheid / ANP / NVM / Vastgoedjournaal (1 oktober 2026)