Netcongestie Brabant zet woningbouw op de wachtlijst.

Netcongestie Brabant zet woningbouw op de wachtlijst.

Netcongestie in Brabant raakt inmiddels ook woningbouwprojecten die bijna klaar zijn. Netbeheerder Enexis laat bouwers weten dat een deel van hun projecten voorlopig geen stroomaansluiting krijgt, ook als de oplevering in zicht is, meldt Bouwend Nederland. In Oost-Brabant kan Enexis zo’n 55.000 nog te bouwen woningen voorlopig niet aansluiten. Brabantse woningcorporaties en bouwers stuurden dit weekend een brandbrief over het stroomnet aan de minister, meldden het Eindhovens Dagblad en BN DeStem. Hun waarschuwing: als het stroomtekort niet snel wordt opgelost, verdwijnen niet alleen woningen van de planning, maar ook de mensen die ze moeten bouwen.

86.000 woningen op de wachtlijst

Sinds 1 juli houden netbeheerders geen ruimte meer apart voor woningbouw. Woningbouw kan nog wel voorrang krijgen op de wachtlijst, maar voorrang schept geen extra capaciteit op het net, schrijft Bouwend Nederland. Een overgangsregeling moest vergevorderde projecten beschermen. Via die regeling meldden ontwikkelaars bij Enexis 140.000 woningen aan waarvan de bouw de komende drie jaar start. Voor circa 54.000 woningen is ruimte; de overige 86.000 staan op een wachtlijst. Die cijfers gelden voor het hele verzorgingsgebied van Enexis, maar de knelpunten concentreren zich in Brabant. Landelijk bleek eerder al dat de netcapaciteit voor woningbouw volstaat voor ongeveer de helft van de aanvragen.

Brabant volgt daarmee het spoor van Utrecht, waar sinds 1 juli in een deel van de provincie een aansluitpauze geldt. Daar spraken netbeheerders en overheden af dat minstens 35.000 nieuwbouwwoningen in vergevorderde projecten toch een aansluiting krijgen. In het dossier netcongestie Brabant ontbreekt zo’n garantie vooralsnog.

Crisisaanpak netcongestie Brabant

Rijk en provincie grepen woensdag in. Staatssecretaris Jo-Annes de Bat (CDA) van Klimaat en Groene Groei trekt samen met de provincie Noord-Brabant, de Brabantse energieregio’s, Enexis, TenneT en de Autoriteit Consument & Markt (ACM) op in een Bestuurlijk Overleg Netcongestie Brabant. Aanleiding zijn negen kritieke netdelen die Enexis heeft aangewezen: Eindhoven Noord, Eindhoven West, Etten-Leur, Helmond Zuid, Oss, ’s-Hertogenbosch Noord, Tilburg Noord en twee netdelen in Uden. Op piekmomenten overstijgt de stroomvraag daar al de beschikbare capaciteit, meldden Omroep Brabant en Solar Magazine.

De aanpak rust op twee pijlers: het net sneller uitbreiden en de bestaande capaciteit beter benutten, met batterijen, gasgeneratoren, afspraken met bedrijven over minder stroomafname tijdens piekuren en netbewust bouwen van woningen. Het overleg werkt de komende twaalf maanden maatregelen uit. ‘We zien dat er in Noord-Brabant, net als in Utrecht, op de korte termijn extra regionale maatregelen nodig zijn om het stroomnet betrouwbaar te houden,’ zei De Bat. Gedeputeerde Bas Maes (Energie) van de provincie: ‘Het gaat over woningen die gebouwd moeten worden, bedrijven die willen uitbreiden en scholen en zorgvoorzieningen die voldoende capaciteit nodig hebben.’

Vier eisen van de bouwsector

Bouwend Nederland legde de problemen voor aan de netbeheerders, het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening en ontwikkelaarsvereniging NEPROM, en formuleert vier eisen. Eén: Enexis moet op zeer korte termijn per bouwrijp of lopend project laten weten waar het knelpunt zit, wanneer er duidelijkheid komt over capaciteit en wat er intussen wel kan. Twee: vergevorderde projecten verdienen zekerheid, naar Utrechts voorbeeld. Drie: bouwbedrijven en ontwikkelaars moeten aanschuiven bij de Brabantse crisisaanpak, omdat zij niet alleen de woningen maar ook het net bouwen. Vier: de uitbreiding van het net moet sneller, met snellere vergunningen en een planning waarin overheden woningbouw en energie-infrastructuur in samenhang bekijken.

‘Veel bouwers maken zich terecht grote zorgen over wat dit betekent voor hun projecten,’ schrijft de branchevereniging. Zij moeten beslissen over verkoop, bouw en de inzet van onderaannemers zonder te weten wanneer er stroom komt. Vallen projecten stil, dan verdwijnen ook opdrachten voor onderaannemers. Vooral kleinere bouwbedrijven lopen dan het risico personeel te verliezen, terwijl juist die mensen straks nodig zijn voor de woningbouw én voor de uitbreiding van het net.

Vooruitblik

Door de netcongestie in Brabant verschuift het risico voor ontwikkelaars en beleggers van de vergunning naar de aansluiting. Een project met een onherroepelijke omgevingsvergunning is pas zeker als ook de stroom geregeld is, en dat raakt de verkoop van nieuwbouwwoningen, de financiering en de planning van bouwstromen. De komende weken moet blijken of Enexis per project duidelijkheid geeft en of het Rijk voor Brabant een garantie afgeeft zoals in Utrecht. Het Bestuurlijk Overleg heeft twaalf maanden; daarna beoordelen de partijen welke vervolgstappen nodig zijn. Intussen zoeken marktpartijen naar eigen oplossingen, van batterijen tot slimme energiesystemen: over proactieve regie op energie bij netcongestie schreef VG Visie eerder.

Foto: Mike van Schoonderwalt, via Pexels. Bron: Bouwend Nederland (25 september 2026) / Omroep Brabant (23 september 2026) / Solar Magazine (24 september 2026) / Eindhovens Dagblad (26 september 2026) / BN DeStem (27 september 2026)