Woningbouw Twente: discussie over 60.000 woningen.

Woningbouw Twente: discussie over 60.000 woningen.

De plannen voor woningbouw Twente staan ter discussie. Rijk en regio gaan ervan uit dat er tot 2050 circa 60.000 nieuwe woningen nodig zijn, maar volgens een analyse van RTV Oost van 8 november 2026 is het de vraag of die groei er ook komt. De bevolkingsprognoses voor de regio lopen ver uiteen, terwijl migratie de doorslaggevende factor is geworden.

Voor ontwikkelaars, corporaties en beleggers raakt de discussie aan een kernvraag: hoe robuust is de woningbehoefte waarop gemeenten hun programma’s en grondposities baseren? In Twente gaat het om een opgave die de komende decennia het grootste deel van de bouwproductie in de regio moet bepalen.

Verstedelijkingsstrategie Twente tot 2050

Het getal van 60.000 woningen komt uit de verstedelijkingsstrategie die het Rijk en de regio Twente in juli 2025 presenteerden. Daarin staat dat er tot 2050 naar verwachting circa 60.000 nieuwe woningen nodig zijn om ruimte te bieden aan meer dan 100.000 extra inwoners, meldde het ministerie van Binnenlandse Zaken op 4 juli 2025.

De strategie wijst Hengelo en Enschede aan als grootschalige woningbouwlocaties. De spoorzones van Hengelo-Enschede en Almelo moeten de groei dragen. Volgens RTV Oost gaat het in Hengelo en Enschede om 10.000 tot 15.000 woningen die tot 2035 gepland staan.

Twente telt nu circa 645.000 inwoners. De prognoses voor 2050 lopen volgens RTV Oost uiteen van 606.000 inwoners in de ondergrens tot 678.000 in de bovengrens. In het lage scenario krimpt de regio dus, in het hoge scenario komen er ruim 30.000 inwoners bij, aanzienlijk minder dan de 100.000 waar de strategie van uitgaat.

Regionale prognoses onzeker

De onzekerheid zit ook in de cijfers zelf. Het Planbureau voor de Leefomgeving en het CBS meldden eerder dat de detailcijfers van de regionale bevolkings- en huishoudensprognoses van 2019 en 2022 onvoldoende betrouwbaar zijn. Alleen de totalen per gemeente, provincie en COROP-gebied worden nog gepubliceerd, en nieuwe regionale prognoses komen er niet.

Daarmee ontbreekt een onafhankelijk ijkpunt voor de woningbehoefte op regionaal niveau. Gemeenten en provincies moeten hun bouwprogramma’s baseren op eigen inschattingen van groei, terwijl de bevolkingsontwikkeling sterk afhangt van factoren die zij zelf niet in de hand hebben.

Woningbouw Twente leunt op migratie

Die factor is vooral migratie. In 11 van de 14 Twentse gemeenten was de natuurlijke aanwas in 2025 negatief, blijkt uit CBS-cijfers die RTV Oost aanhaalt: er overleden meer mensen dan er werden geboren. De bevolkingsgroei kwam vorig jaar van arbeidsmigranten, studenten uit het buitenland en asielzoekers. Landelijk komt de groei al sinds 2015 uit migratie en niet uit natuurlijke aanwas.

“Migratie is daarin de bepalende en sturende factor,” zegt demograaf Jan Latten, voormalig hoofddemograaf van het CBS, tegen RTV Oost. “Als de migratie helemaal stil zou vallen, dan zou Nederland weer krimpen.” Volgens Latten groeiden verschillende voormalige krimpgemeenten juist weer na de vluchtelingeninstroom van 2015 en 2016.

Oud-Kamerlid Pieter Omtzigt uit Enschede noemde de plannen eerder bij Goedenavond Nederland “bouwen voor migranten”; BBB-Kamerlid Caroline van der Plas sloot zich daarbij aan. Omtzigt werkt volgens RTV Oost aan een eigen analyse van de Twentse bevolkingsontwikkeling en komt daar later op terug.

Provincie wijst op achterstand

De provincie Overijssel ziet het anders. “We bouwen voor een groeiende bevolking en om de huidige achterstanden weg te werken,” zegt een woordvoerder tegen RTV Oost. De provincie wijst op het groeiende aantal een- en tweepersoonshuishoudens, op mensen die uit West-Overijssel, Drenthe en de Achterhoek naar Twente verhuizen en op de wens om studenten, expats, jongeren en starters in de regio te houden.

“Er wordt al twintig jaar krimp voorspeld in Twente, maar dat is nog steeds niet uitgekomen,” aldus de woordvoerder. Volgens de provincie worden groeiontwikkelingen vaak onderschat.

Marktinzicht

De discussie laat zien dat de woningbehoefte in regio’s buiten de Randstad op een smallere basis rust dan de grote getallen doen vermoeden. Waar de opgave in de grote steden vooral door een structureel tekort wordt gedragen, hangt de groei in Twente sterker af van migratie en van het vasthouden van jongeren, een patroon dat ook landelijk zichtbaar is: jongeren blijven steeds vaker in hun eigen regio wonen.

Voor projectontwikkelaars en beleggers betekent dit dat de afzetbaarheid van grote programma’s in Twente nauwer samenhangt met het type woning en de locatie. Binnenstedelijke projecten bij de spoorzones en woningen voor kleine huishoudens sluiten aan bij de verschuiving in de huishoudenssamenstelling die de provincie aanvoert. Dat er ook nu al ruimte is voor nieuwbouw, bleek eerder uit het groene licht voor woningbouw in Enschede aan de Telgendijk.

Vooruitblik

Een besluit over een herziening van de Twentse woningbouwambities is niet aangekondigd. De analyse van Omtzigt kan het politieke debat de komende maanden opnieuw aanwakkeren. Voor woningbouw Twente blijft de vraag welke groei realistisch is bepalend voor het tempo waarin de spoorzones van Hengelo, Enschede en Almelo tot ontwikkeling komen.

Foto: Kleuske via Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0). Bron: RTV Oost, 8 november 2026; ministerie van BZK, 4 juli 2025; PBL/CBS regionale bevolkingsprognose