Woningcorporaties bouwen meer, maar lenen de helft.
Woningcorporaties hebben in 2025 bijna 24.000 nieuwe sociale huurwoningen gebouwd, ruim 2.000 meer dan een jaar eerder. Tegelijk financieren zij 52 procent van hun investeringen met geleend geld en leggen zij gemiddeld 44 euro per woning per maand toe. Dat blijkt uit de Aedes-benchmark 2026, die brancheorganisatie Aedes op 19 november 2026 publiceerde.
De benchmark verschijnt dit jaar voor de dertiende keer. Aan de editie van 2026 deden 251 corporaties mee, samen goed voor 97 procent van alle verhuurde corporatiewoningen. Daarmee geeft het onderzoek een vrijwel volledig beeld van de prestaties en de financiële positie van de sector.
Volgens de benchmark bouwden woningcorporaties in 2025 precies 23.905 woonruimten. Daarmee zet de stijgende lijn van de afgelopen jaren door. Het sterkst groeide de bouw van middenhuurwoningen: die kwam uit op ruim het dubbele van de 791 woningen die in 2024 werden opgeleverd. Ook werden meer sociale huurwoningen boven de hoge aftoppingsgrens gebouwd.
Die groei gaat gepaard met fors hogere kosten. De gemiddelde stichtingskosten stegen van circa 228.100 euro per woning in 2024 naar bijna 260.000 euro in 2025, een toename van ruim 13 procent in één jaar. Voor corporaties betekent dat dat elke extra woning een steeds groter beslag legt op de beschikbare investeringsruimte.
Naast nieuwbouw staken woningcorporaties in 2025 circa 12,4 miljard euro in onderhoud, woningverbetering en verduurzaming, vergelijkbaar met het jaar ervoor. Binnen dat budget verschuift het accent: de kosten van reparatie- en mutatieonderhoud dalen, terwijl de uitgaven aan planmatig onderhoud toenemen. Volgens Aedes wijst dat erop dat corporaties het onderhoud steeds meer vooruit plannen en verduurzaming combineren met regulier onderhoud.
Het effect is zichtbaar in de energieprestaties. De netto warmtevraag daalde van 120,6 kWh per vierkante meter in 2021 naar 103,9 kWh in 2025. Het aantal woningen met energielabel A of beter nam met 73.500 toe; inmiddels heeft de helft van de corporatievoorraad zo’n label, ruim 1,1 miljoen woningen. Het aantal woningen met een E-, F- of G-label daalde met ruim 15 procent naar 108.200, iets meer dan 4 procent van de voorraad.
Wel worden per jaar minder woningen aangepakt, terwijl de uitgaven per woning stijgen. Volgens Aedes vragen de woningen die nog verbeterd moeten worden vaker om complexere en duurdere maatregelen. Ook het aantal geïnstalleerde zonnepanelen daalt verder, omdat de afschaffing van de salderingsregeling, terugleverkosten en onvoorspelbare teruglevertarieven ze financieel minder aantrekkelijk maken.
De keerzijde van die prestaties is de financiële positie. De huurinkomsten stegen in 2025, maar corporaties geven nog altijd meer uit dan er binnenkomt. Het structurele tekort nam wel iets af, van 48 naar 44 euro per woning per maand, vooral dankzij hogere huuropbrengsten en incidentele opbrengsten uit woningverkopen. Volgens Vastgoedjournaal is het het vijfde jaar op rij dat de sector geld tekortkomt.
De totale bedrijfslasten liepen op van 1.823 naar 1.935 euro per woning per jaar. Daarvan stegen de beïnvloedbare bedrijfslasten van 1.097 naar 1.152 euro, onder meer door inflatie en doordat corporaties meer eigen medewerkers in dienst hebben en minder extern personeel inhuren. De rest van de stijging komt volgens Aedes door hogere belastingen.
De uitgaven aan nieuwbouw en verbeteringen bedroegen in 2025 circa 4.911 euro per woning, 85 procent meer dan in 2020. Ruim de helft daarvan wordt met leningen betaald. Aedes noemt dat niveau van extra lenen voor de sector niet vol te houden en constateert dat veel corporaties nu al scherper moeten prioriteren tussen nieuwbouw, onderhoud, verduurzaming, leefbaarheid en betaalbare huren. Eerder dit najaar bleek al hoeveel geld er in de investeringen van woningcorporaties in sociale huur omgaat.
Aedes-voorzitter Liesbeth Spies stelt dat de sector alles op alles zet om de wooncrisis aan te pakken, ondanks economische tegenwind en een huishoudboekje dat al jaren niet sluit. Volgens haar is de huidige werkwijze, waarbij corporaties leningen afsluiten om hun investeringscapaciteit in te zetten, eindig. Zonder maatregelen die tijdig lucht geven, moeten volgens Spies pijnlijke keuzes worden gemaakt tussen nieuwbouw, onderhoud en leefbaarheid.
Die discussie krijgt inmiddels een formeel spoor. Het kabinet gaf op 13 november 2026 het startsein voor de adviescommissie Duurzaam corporatiestelsel onder voorzitterschap van Eric Wiebes. De commissie moet onderzoeken hoe de opgaven en middelen van corporaties op lange termijn beter in balans kunnen worden gebracht en brengt naar verwachting in 2027 advies uit. Aedes heeft een denktank van corporatiebestuurders opgericht om de commissie van input uit de sector te voorzien.
Huurders zijn intussen positiever over de dienstverlening. Het rapportcijfer voor reparatieverzoeken steeg naar een 8,2, terwijl vertrokken huurders hun corporatie met een 7,4 beoordelen. De waardering voor de inzet op leefbaarheid daalde licht van een 6,0 naar een 5,9, ondanks een groei van het aantal fte voor leefbaarheid van 2.422 naar 2.583.
De Aedes-benchmark onderstreept de spagaat waarin woningcorporaties verkeren: de productie stijgt en de voorraad wordt in hoog tempo verduurzaamd, maar de financiering daarvan leunt steeds zwaarder op vreemd vermogen. Voor bouwers en ontwikkelaars die met corporaties samenwerken, betekent dit dat projecten scherper op kosten en prioriteit worden beoordeeld nu de stichtingskosten richting 260.000 euro per woning lopen.
De uitkomst van de commissie-Wiebes wordt daarmee bepalend voor het investeringsvermogen van de sector na 2027. Het onderstreept tegelijk het belang van andere partijen in de woningbouwopgave; zoals Vastgoed Belang eerder stelde: met alleen woningcorporaties en koopwoningen haal je de bouwopgave niet.
Foto: Jan van der Wolf from Pexels