Bouwvergunningen woningen pieken voor nieuwe netregels

Gemeenten verleenden in april en mei 2026 fors meer bouwvergunningen voor nieuwbouwwoningen dan gebruikelijk, vermoedelijk om vooruit te lopen op de nieuwe regels voor aansluiting op het stroomnet. Dat blijkt uit cijfers die het Centraal Bureau voor de Statistiek op 20 augustus 2026 publiceerde.

Bouwvergunningen woningen pieken in april en mei

In april verleenden gemeenten volgens het CBS 8.500 vergunningen voor nieuwbouwwoningen en in mei 10.800. Het maandgemiddelde sinds januari 2022 ligt op circa 7.100. Ook de vergunde bouwsom liep hard op: in het tweede kwartaal ging het om 6,3 miljard euro aan bouwkosten voor woningen, tegen 3,18 miljard euro in hetzelfde kwartaal van 2025.

Het CBS wijst op de regelgeving rond netcongestie die per 1 juli 2026 veranderde. Nieuwe woningen krijgen sindsdien niet meer vanzelfsprekend een aansluiting op het elektriciteitsnet. Volgens het statistiekbureau hebben gemeenten daarom mogelijk projecten versneld vergund om vooraf zekerheid te hebben.

Voorrangsregels stroomnet raken de woningbouw

In het prioriteringskader dat toezichthouder ACM per 1 juli invoerde, komen in congestiegebieden eerst partijen aan bod die de congestie verzachten, zoals batterijen en opslag. Daarna volgen essentiële diensten als zorg en defensie. Wonen valt met onderwijs, openbaar vervoer en telecom in de derde categorie: nog altijd een basisbehoefte, maar zonder automatische aansluiting.

De piek in de vergunningverlening staat in schril contrast met de feitelijke productie. In het tweede kwartaal werden 16.400 nieuwbouwwoningen en 3.100 bedrijfsgebouwen opgeleverd, terwijl de bouwomzet 5,2 procent hoger lag dan een jaar eerder. De sector telde in dezelfde periode 28.600 openstaande vacatures. Dat de vergunningverlening eerder dit jaar al aantrok terwijl de productie achterbleef, wijst erop dat het knelpunt inmiddels verder in de keten ligt dan bij het bestemmingsplan alleen.

De cijfers over juni en juli houdt het CBS voorlopig achter vanwege twijfels over de registratie in de Basisregistratie Adressen en Gebouwen. De ontwikkeling past in een bredere beweging waarin netcapaciteit een sturende factor wordt in de gebiedsontwikkeling, zoals eerder bleek toen Rotterdam transportcapaciteit eerder ging aanvragen voor woningbouwlocaties.

Foto: Mike van Schoonderwalt from Pexels. Bron: CBS / Binnenlands Bestuur, 20 augustus 2026