OBA Next: prijsvraag bepaalt hart van Kraaiennest.

OBA Next: prijsvraag bepaalt hart van Kraaiennest.

Het Amsterdamse college van B en W schrijft een internationale prijsvraag uit voor het ontwerp van OBA Next in Amsterdam Zuidoost. Het winnende ontwerpteam tekent niet alleen de nieuwe grootstedelijke bibliotheek, maar ook het hart van Kraaiennest, met onder meer 330 starterswoningen, een Huis van de Wijk, een jongerencentrum en een oefenruimte voor brassbands. Dat maakte de gemeente Amsterdam op 9 november 2026 bekend. Bewoners krijgen een belangrijke rol bij de keuze van het ontwerp.

Met de prijsvraag koppelt de gemeente een groot maatschappelijk gebouw direct aan woningbouw en buurtvoorzieningen rond metrostation Kraaiennest. Dat maakt de opgave ook voor de vastgoedsector relevant: één ontwerpteam voor de bibliotheek en het omliggende programma bepaalt de ruimtelijke kwaliteit van een gebied waar de komende jaren honderden woningen bij komen.

OBA Next als anker in Zuidoost

OBA Next wordt de nieuwe grootstedelijke vestiging van de Openbare Bibliotheek Amsterdam. Volgens NH Nieuws krijgt het gebouw een omvang van 7.500 m2. De gemeenteraad reserveerde in 2023 36,5 miljoen euro voor het project, aangevuld met een rijkssubsidie van 3 miljoen euro. De OBA en de gemeente sloten eerder een samenwerkingsovereenkomst; de bedoeling is dat OBA Next eind 2030 de deuren opent.

“We hebben het mede aan de buurt te danken dat OBA Next naar Kraaiennest komt,” zegt wethouder Esmah Lahlah (Bibliotheken). “Zuidoost verdient een prachtige voorziening waar je graag komt en trots op kunt zijn. Daarom is het belangrijk dat het ontwerp goed past in de wijk.”

Prijsvraag in twee fases

De prijsvraag kent twee fases. In de eerste fase worden drie ontwerpteams geselecteerd, elk met een architect, een landschapsarchitect en een interieurarchitect. In de tweede fase worden de teams uitgebreid met een constructeur, ingenieursdiensten, een duurzaamheidsadviseur, een bouwkostenadviseur en een interieuradviseur. Elk team neemt bovendien een getalenteerde jongere uit de buurt op als stagiair.

In fase twee maken de drie teams een ontwerp voor het gebied en de gebouwen. Na workshops met de buurt en een openbare presentatie kiest een jury het winnende ontwerp en ontwerpteam. Het proces duurt negen maanden en wordt naar verwachting in juli 2027 afgerond.

Buurt zit mee aan jurytafel

De jury bestaat uit inhoudelijke experts en vertegenwoordigers van OBA Next, woningcorporatie Lieven de Key en de andere toekomstige gebruikers van het gebouw. Stadssocioloog Saskia Bosnie zit de jury voor. Ook twee intermediairs uit de buurt, onder wie een jongere, krijgen een plek in de jury. Zij moeten de meerstemmigheid van de buurt inbrengen en bepalen zelf hoe zij bewoners bij de keuzes betrekken. Buurtbewoners kunnen zich tot 27 november aanmelden.

K-midden krijgt 1.250 woningen

De prijsvraag staat niet op zichzelf. Rond metrostation Kraaiennest werkt de gemeente aan K-midden, een nieuwe wijk op een grasveld in de K-buurt. Volgens het stedenbouwkundig plan dat de gemeente in september 2025 presenteerde, komen er 1.250 woningen: 64 procent sociale huur, 22 procent middenhuur en 14 procent vrije sector. Vijfhonderd sociale huurwoningen zijn bedoeld om starters uit de buurt een eerste stap naar zelfstandig wonen te bieden. Het stadsbestuur reserveerde daarvoor ruim 16 miljoen euro. De eerste woningen werden toen in 2027 verwacht; de volledige ontwikkeling van K-midden beslaat naar verwachting nog minstens vijftien jaar.

Naast woningen voorziet het plan in een buurtcentrum, een jongerencentrum, oefenruimtes, een zorgcluster en zorg- en seniorenwoningen. De gemeente noemde de mate van samenwerking met de buurt destijds uniek voor de stad. Die aanpak, waarin goede gebieden niet alleen met beton maar met mensen worden gemaakt, krijgt met de juryrol voor bewoners een vervolg. Ook elders in Zuidoost loopt een vernieuwingsslag, zoals bij winkelcentrum Amsterdamse Poort.

Vooruitblik

Voor ontwerpbureaus en adviseurs opent de prijsvraag de deur naar een van de grotere maatschappelijke opgaven in Amsterdam. Eerst volgt de selectie van drie teams; de keuze voor het winnende ontwerp van OBA Next wordt in juli 2027 verwacht. Daarna moet blijken hoe snel bibliotheek, starterswoningen en buurtvoorzieningen in uitvoering gaan, met eind 2030 als beoogd openingsmoment. Ook Vastgoedjournaal en Architectuur.nl berichtten over de prijsvraag.

Foto: Mojito via Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0). Bron: Gemeente Amsterdam via Amsterdams Dagblad, 9 november 2026; Vastgoedjournaal, 10 november 2026; Architectuur.nl, 9 november 2026; NH Nieuws, 10 februari 2026 en 27 september 2025